Rapporteurs slaan alarm: risico's stapelen zich op bij megaproject Den Haag Zuidwest
In dit artikel:
Raadsrapporteurs Constant Martini (Hart voor Den Haag) en Jan Willem van den Bos (Partij voor de Dieren) waarschuwen dat de grootschalige herontwikkeling van Den Haag Zuidwest zonder koerswijziging kan ontsporen. Zij onderzochten het project het afgelopen jaar, nadat de gemeenteraad hen had aangesteld als reactie op het kostbare en bestuurlijk rommelige Amare‑debacle. Hun eindrapport signaleert grote risico’s voor financiën, uitvoering en democratische controle.
Wat speelt: de gemeente wil de sociaal en fysiek achteruitgeboorde wijk in de komende twintig jaar ingrijpend vernieuwen. Plannen omvatten sloop en nieuwbouw van duizenden woningen (ongeveer 10.000 extra huizen) en grootschalige investeringen in voorzieningen. De eerste nieuwe woningen zijn onlangs opgeleverd. Maar er blijven veel onduidelijkheden rond de energietransitie: de aanleg en timing van warmtenetten (zoals WarmtelinQ) zijn onzeker, netcongestie vormt een risico en er ontbreken uitgewerkte alternatieve scenario’s. Daardoor dreigen tijdelijke, inefficiënte maatregelen en onvoorziene kosten — mogelijk ten laste van gemeente en bewoners — en is betaalbaarheid van warmte voor veel kwetsbare huishoudens een groot vraagteken.
De rapporteurs noemen ook bestuurlijke problemen: de gemeenteraad heeft onvoldoende overzicht en grip omdat dossiers versnipperd zijn en de samenhang, hiërarchie en bestuurlijke status van stukken niet helder is. Projectonderdelen worden vaak los van het grotere gebiedsplan ontwikkeld: woningbouw krijgt prioriteit terwijl voorzieningen als scholen, groen, OV en zorg achterblijven. Dat vergroot het risico dat de gebiedsontwikkeling niet integraal lukt en dat sociale gevolgen onvoldoende worden opgevangen.
De sociale problemen in Zuidwest zijn serieus: hoge armoede- en bijstandspercentages, veel laagopgeleiden, problematische schulden en meer gezondheidsbeperkingen dan gemiddeld in Den Haag. Martini en Van den Bos zeggen dat zij ondanks intensieve bestudering het project niet volledig hebben kunnen doorgronden en vragen zich af hoe gewone raadsleden en inwoners dat moeten doen.
Hun conclusie is scherp: ongewijzigd doorgaan is onverantwoord; de lessen uit het Amare‑onderzoek moeten wél worden toegepast. Zij roepen op tot veel meer samenhang, scenario‑planning en transparantie zodat de raad controle houdt en bewoners niet onnodig financieel of sociaal worden belast.