Joy (50+) verleent snoezelzorg: 'Mensen met een beperking willen ook intimiteit en seks'

In dit artikel:

Mensen met een beperking of andere zorgbehoefte hebben net als ieder ander behoefte aan intimiteit en seksualiteit, maar in Nederland is die ondersteuning vaak taboe en zelden vergoed. Stichting Snoezelzorg pleit daarom voor erkenning van zogenoemde snoezelzorg of sekszorg: gespecialiseerde begeleiding die kan gaan van knuffelen en nabijheid tot seksueel contact, altijd met duidelijke grenzen, toestemming en soms ook uitleg over lichaam, relaties en veiligheid.

Directeur Monique Bijkerk zegt dat de vraag groeit, vooral vanuit verpleeg- en verzorgingshuizen, waar bewoners soms weinig lichamelijk contact meer ervaren. Volgens haar gaat het niet om prostitutie, maar om zorg die mensen helpt zich gezien, veilig en erkend te voelen. Inmiddels werken zo’n dertig zorgverleners via de stichting, onder wie Joy uit Den Haag, die dit werk combineert met reguliere zorg en benadrukt dat consent centraal staat. Zij vertelt dat cliënten vaak rustiger, zelfverzekerder en minder gefrustreerd worden, en dat de begeleiding ook leert wat gezonde omgang en grenzen zijn.

Ook begeleiders en deskundigen zien nut in deze vorm van zorg. Een begeleider van Ipse de Bruggen noemt het waardevol voor cliënten met een licht verstandelijke beperking, omdat zij meer houvast krijgen bij sociale en seksuele relaties. Seksuoloog Yuri Ohlrichs stelt dat intimiteit en seksualiteit voor deze groep, net als voor anderen, belangrijk zijn voor verbondenheid, ontspanning en zelfbeeld.

Toch blijft financiering het grootste knelpunt. Veel cliënten kunnen de zorg niet betalen en vergoedingen verschillen per gemeente; Den Haag biedt soms maatwerk, terwijl andere gemeenten het afwijzen. Het ministerie zegt dat er geen wettelijke basis is voor vergoeding en dat er geen sprake is van medische schade die met deze dienstverlening wordt behandeld. Snoezelzorg wil juist vaste regels en erkenning, zodat deze vorm van ondersteuning niet langer afhankelijk is van toeval of gemeentelijk beleid.