'Het huiswerk is nog niet af, de tijdsdruk is groot en er is nog geen meerderheid': Brussel klapt uiteen en Den Haag volgt woensdag

In dit artikel:

Het artikel trekt een parallel tussen de politieke problemen in België en Nederland. In Brussel liep het begrotingsoverleg van premier Bart De Wever in de nacht van zondag op maandag vast. De Belgische regering moest ongeveer 10 miljard euro vinden om aan de Europese begrotingsregels te voldoen, nadat het begrotingstekort was opgelopen tot 5 procent en de staatsschuld boven 110 procent van het bbp lag. De N-VA en MR wilden vooral in de overheidsuitgaven snijden, terwijl Vooruit, CD&V en Les Engagés volgens het artikel hogere belastingen voorstonden. De Wever bood daarop maandagochtend zijn ontslag aan koning Filip aan; die moest nog beslissen of hij het ontslag zou aanvaarden.

Volgens de auteur vormt de Belgische crisis een waarschuwing voor het Nederlandse kabinet van D66-premier Rob Jetten en VVD-minister van Financiën Eelco Heinen. Tijdens overleg in het Catshuis probeerden zij steun te krijgen van zeven oppositiepartijen voor hun Belastingplan, dat op woensdag 4 november in de Tweede Kamer zou worden besproken en op 12 november ter stemming zou komen. Het overleg leverde echter geen akkoord of meerderheid op. 50Plus en ChristenUnie wezen op de grote tijdsdruk en het ontbreken van voldoende steun. Ook gesprekken met PRO en Volt brachten geen oplossing; Jesse Klaver en Laurens Dassen concludeerden dat een akkoord vóór het Kamerdebat niet haalbaar was.

De rechtse partijen JA21, BBB en SGP zouden evenmin concrete toezeggingen hebben gekregen over hun wensen rond onder meer asiel, stikstof en medisch-ethische kwesties. Daardoor blijft het kabinet afhankelijk van een ingewikkelde combinatie van steun in zowel de Tweede als Eerste Kamer.

Het artikel verwijt Jetten en Heinen dat zij vooral nieuwe inkomsten zoeken in plaats van de overheidsuitgaven te verlagen. Als voorbeelden noemt de auteur wijzigingen rond box 2 en box 3, een hogere belasting op kraanwater en een beperking van de zelfstandigenaftrek. Volgens de kritiek zouden uitgaven aan onder meer asielopvang, Europese afdrachten, Oekraïne, klimaat- en stikstoffondsen en het ambtenarenapparaat buiten schot blijven.

Uiterlijk dinsdag 3 november moest een aangepast Belastingplan bij de Tweede Kamer liggen om invoering per 1 januari mogelijk te maken. De auteur waarschuwt dat het uitblijven van een akkoord de uitvoering door de Belastingdienst kan bemoeilijken. De centrale conclusie van het opiniërende artikel is dat regeringen hun financiële problemen niet oplossen met verdere belastingverhogingen, maar met structurele bezuinigingen op de eigen uitgaven.