Daklozen overnachten in bos: 'Het gaat ons aan het hart'
In dit artikel:
In het Haagse Bos slapen steeds vaker daklozen illegaal; boswachter Mark Kras van Staatsbosbeheer worstelt met de kwestie omdat de zaak zowel menselijk als ecologisch gevoelig is. Waar vroeger vooral recreanten heimelijk kampeerden, ziet Kras nu vaker mensen die duidelijk geen vaste woon- of verblijfplaats hebben. Vooral in goed weer en sinds de winteropvang deels is gesloten nemen de aantallen toe.
Staatsbosbeheer maakt onderscheid tussen ‘overtredende kampeerders’ en daklozen: bij het laatste gaat het om kwetsbare mensen die vaak uitzichtloze omstandigheden hebben — volgens Kras veelal arbeidsmigranten die hun baan én woonruimte kwijtraakten en niet terugkeren naar hun land van herkomst omdat zij hier kansen zien. Zonder werk en onderkomen raken sommigen in verslavingen verzeild en zoeken ze een plek in de natuur om zich terug te trekken.
De aanwezigheid van mensen in tenten heeft aanzienlijke gevolgen voor de natuur en andere recreanten. Kwetsbare plant- en diersoorten krijgen geen rust, er ontstaat vervuiling en menselijke uitwerpselen liggen soms verspreid rondom verblijfplaatsen. Wandelaars voelen zich daardoor onprettig en hondenbezitters lopen risico omdat honden bijvoorbeeld menselijke ontlasting kunnen eten.
Er geldt een vast protocol voor aangetroffen tenten: boswachters spreken mensen aan, verwijzen door naar hulpinstanties en controleren de volgende dag of ze zijn vertrokken. Als alleen een verblijfplaats achterblijft, krijgen zij een brief met het verzoek te vertrekken; blijft er geen bewijs van bewoning, dan kan de tent uiteindelijk verwijderd worden. Persoonlijke spullen worden waar mogelijk apart gehouden zodat terugkerenden die kunnen ophalen. Op een locatie wordt vaak een aanhangwagen vol afval verzameld.
Kras benadrukt dat Staatsbosbeheer de situatie zo menselijk mogelijk probeert te behandelen maar dat de oplossing buiten zijn organisatie ligt: het vraagt samenwerking tussen hulpverlening, gemeente en politie. De gemeente Den Haag is op de hoogte en werkt met een Actieplan Perspectief, gericht op het beter ondersteunen van buitenslapers die overlast veroorzaken en het herstellen van leefbaarheid in groengebieden en wijken.
Kortom: de problematiek rond buiten slapen in het Haagse Bos is een samenspel van tekorten in opvang, economische kwetsbaarheid van arbeidsmigranten en gevolgen voor natuur en veiligheid, waarvoor integrale, bestuurlijke en hulpverlenende maatregelen nodig zijn.