Belastingrevolutie: Fiscalist ontmaskert de Haagse roofstaat en wil inkomstenbelasting volledig afschaffen
In dit artikel:
Belastingonderzoeker en fiscalist Reinier Kooiman pleit in een recent VPRO Tegenlicht-item voor een ingrijpende herziening van het Nederlandse belastingstelsel. Zijn diagnose: het systeem dat nu voornamelijk inkomsten belast — inclusief loonbelasting, inkomstenbelasting, btw en accijnzen — stimuleert juist ongelijkheid omdat het sparen en vermogensopbouw voor werkenden afstraft. Volgens Kooiman maakt het huidige stelsel de rijken rijker en houdt het de rest arm, ook wanneer de hogere inkomens zwaarder zouden worden aangeslagen.
Als oplossing stelt hij een radicale vereenvoudiging voor: schaf alle bestaande heffingen op inkomen en consumptie af en introduceer één uniforme vermogensbelasting met hetzelfde tarief voor iedereen. Kooiman rekent voor dat zo’n systeem ertoe leidt dat ongeveer 90 procent van de Nederlandse huishoudens netto beter uitkomt. Hij illustreert dit met een voorbeeld van een stel met een gezamenlijk inkomen van €100.000 dat nu circa €40.000 aan belastingen betaalt, terwijl zij in het nieuwe stelsel bij een vermogen van €200.000 volgens hem nog maar €16.000 zouden afdragen.
In het artikel wordt Kooimans aanpak gepositioneerd tegenover linkse economen zoals Gabriel Zucman, die pleiten voor zwaardere heffingen op rijken. Kooiman verwerpt dat en roept op tot afschaffing van het complexe doolhof van toeslagen, aftrekmogelijkheden en accijnzen; hij ziet dit als een manier om werken echt te laten lonen en bureaucratische macht te verminderen. De tekst heeft bovendien een partijdige, oproepende toon: lezers worden aangespoord zich aan te sluiten bij een ‘verzet’ tegen de huidige belastingdruk en zich te abonneren op de nieuwsbrief.
Belangrijke kanttekeningen die niet in het artikel worden uitgewerkt maar relevant zijn: een brede vermogensbelasting stuit op praktische problemen (waardering van bezittingen, kapitaalvlucht, handhaving) en politiek-economische weerstand. Kooimans plan is daarom zowel technisch uitdagend als controversieel, maar markeert een scherp alternatief voor het huidige belastingdebat in Nederland.